Pappa van Matthias en Jonathan, 11 december 2011
Noorwegen , Langhus Oslo -9°

Smør og ved (boter en hout)

Ja we leven nog. Lang geleden dat we iets geschreven hebben, maar het was een beetje druk……..Ahum, ja we gingen ook naar Noorwegen om het rustiger aan te doen. Afijn, we schrijven binnenekort wel weer over de ervaringen van Matthias en Jonathan.

Wat ons en veel Noren deze dagen bezig houdt is – behalve advent natuurlijk – is boter en hout.
De laatste vier weken is Noorwegen geconfornteerd met een botertekort. Kort gezegd: Er is geen roomboter meer te krijgen in de winkels. Zo kort voor Kerst is dat ronduit een drama. Veel noren bakken in aanloop van Kerst een veelvoud aan verschillende cakes en koekjes, en daar is boter voor nodig.

De schuld voor het botertekort wordt voornamelijk gelegd bij de de momenteel populaire ‘lavkarbo’-dieten. Deze dieten gaan uit van het gebruik van minder koolhydraten, maar daarentegen wel weer meer gebruik van vlees, bacon, room, boter en cottage cheese.

Vier weken geleden werd er al voorzichtig melding van gemaakt op de radio, maar een zegsman van noorwegens grootste zuivelmaatschappij verzekerde dat we ons geen zorgen hoefden te maken, en dat er voldoende boter zou zijn voor de traditionele Kerstbaksels. Één week later waren de schappen leeg. Toen werd het toch echt tijd om als ‘botertouristen’ naar Zweden te trekken. Daar wij toch al eens in de 2 maanden in Zweden boodschappen gaan doen besloten we daar maar boter in te slaan. Bij één supermarkt was de boter inmidels al uitverkocht. Gelukkig vonden wij bij een andere nog een kilo, dus wij redden het wel in december.

Tijd dus zeker voor de zuivelconcerns om alle zeilen bij te zetten, en te zorgen dat er toch voldoende boter in de schappen komt. Onze grootste zuivelmaatschappij slaagde er in om slechts 40 ton op de kop te tikken. Gelukkig vond één van de kleinere zuivelmaatschappijen 300 ton in Belgie. De regering is de zuivelconcerns te hulp geschoten door de importbelasting op boter zeer fors te verlagen.

Inmiddels is onze boterzorg ook al tot het buitenland doorgedrongen. Zo meldde de deense krant Politiken al: “Beste Noren, welkom in de stad die overstroomt van boter. Kom en proef onze hamboter, notenboter, uienboter en botersaus”. En de Noren weten ondertussen de weg naar de buren te vinden. In plaatsen waar de veerboten uit Noorwegen aanleggen zoals Hirtshals kopen de Noren massaal boter, soms wel 10 tot 20 pakjes tegelijk. Ook de veerboten zelf zijn in het botergat gesprongen: DFDS Seaways neemt per vaart van Denemarken naar Noorwegen zo’n 300 to 400 kilo boter mee in het winkeltje aan boord. Ook echter buiten Scandinavie is het botertekort in Noorwegen al opgemerkt. De krant Vancouver Sun in Canada en het TV-station WKYC in Ohio in de VS hebben ook al melding gemaakt van de armlastige situatie in Noorwegen. Zelfs het zuid-afrikaanse Independent Online heeft ook al melding gemaakt van ons botertekort.

Waar we geen tekort aan hebben in Noorwegen is water en hout. Zoals bijna ieder noors huis hebben ook wij een houtkachel om in de winter ons huis bij te verwarmen. Gelukkig zorgt de vloerverwarming in onze benedenverdieping in principe voor voldoende warmte in het grootste gedeelte van het huis. Daarnaast hadden we de mazzel det er dit jaar veel regen is gevallen! Veel regen betekent volle waterreservoirs, en dus voldoende grondstof om energie op te wekken. De energieprijzen zullen deze winter dus aangenaam lager zijn dan vorige winter. Toch gebruiken wij ook in de winter zo’n 12 zakken hout van 40 liter om een beetje bij te stoken.

Nu hebben de buitensportgekke Noren er voor gezorgd dat een boek over hout op nummer één in de bestseller top tien staat. Het boek verkoopt zelfs beter dan de biografie van Steve Jobs (de overleden topman van Apple) en de nieuwe noorse bijbelvertaling die sinds vijf weken uit is. De eerste druk was slechts 4.000 expemplaren, maar inmiddels zijn er 109.000 boeken gedrukt. Het boek behandelt (in mindere mate) hout hakken, hout kloven, hout drogen, hout stapelen en de beste manier van hout gebruiken in de haard en de kachel. In Nederland zouden hier tien exemplaren van verkocht worden, maar in een land waar iedereen in de hefst begint om de hele zijwand van zijn schuur vol te bouwen met ettelijke kuub hout niet helemaal vreemd. De schrijver heeft door het hele land onderzoek gedaan naar de manier waarop men lokaal hout klooft, droogt en stapelt. Vragen die naar boven komen zijn onder andere: “Droogt het hout sneller als de bast naar beneden of naar boven ligt?”. Het boek heeft inmiddels een tweepagina grote recensie gekregen in de noorse kwaliteitskrant Aftenposten. In de zijlijn van dit artikel zijn drie deskundigen gevraagd om het succes van het boek te verklaren. Ook is de schrijver inmiddels op de televisie verschenen om over zijn boek te vertellen.

Wat ons verder bezig houdt in Noorwegen? Advent en Kerst (daar zorgen alle media en winkels wel voor), zwemles, lezen, het Klokhuis (van de nederlandse televisie), Advent en Kerst (daar zorgen de school en de barnehage wel voor), pepperkaker, kerstkaarten, en laatst maar niet minst de dierbaren die wij achter gelaten hebben in Nederland.

Matthias in Noorwegen bellen kan nu véél goedkoper met HalloBuitenland.nl